Biranın yanında zeytin yenir mi? Eski köye yeni âdet mi, bin yıllık birliktelik mi? Yeşil zeytin mi, siyah zeytin mi? Zeytin dosyasını açıyoruz!

 

Zeytin ve bira, özellikle hafif ve serin içilen lagerlerle yeşil ya da bazen siyah zeytin söz konusuysa, küçümsenmeyecek bir uyum yakalar. Zeytinin tuzlu ve canlı tadı, biranın ferahlığını daha da öne çıkarır. Bu yüzden bu ikili, birbirini çok iyi tanıyan iki tat gibidir.

Türkiye’de bu kültürün yeri aslında sandığımız kadar yeni değil. 19. yüzyılın sonlarında İstanbul ve İzmir’de açılan birahaneler, bira kültürünü yalnızca içki üzerinden değil, yanında sunulan küçük atıştırmalıklarla birlikte şekillendirdi ve görünür kıldı.

O dönemde bira, çoğu zaman tek başına değil; yanında küçük tuzlu eşlikçilerle servis ediliyordu. Peynir, turşu, leblebi ve zeytin o masaların tanıdık isimlerindendi. Özellikle İzmir’deki Levanten ve Rum etkili bira bahçelerinde tuzlu yeşil zeytin, biranın yanında sık görülen bir eşlikçiydi.  

 

Türkiye’de meyhane ve bira bahçesi kültüründe “az maliyetli ama masayı uzatan” eşlikçiler önemliydi. Zeytin de bu yüzden bira sofralarında yer buldu: tuzlu, uzun süre dayanıklı, ucuz ve iştah açıcıydı.

Özellikle 1980’lerden itibaren Ege şehirlerinde, öğrenci barlarında ve bira bahçelerinde yeşil zeytin-bira ikilisi daha görünür hale geldi. Hatta İzmir’de bu, neredeyse yerel bir alışkanlığa dönüştü.

Bu alışkanlığın bir başka nedeni de Türkiye’de biranın çoğunlukla hafif, serinletici lager olarak içilmesi. Özellikle limonlu, kırma ya da biber dolgulu yeşil zeytinler bu yüzden barlarda yaygınlaştı.

Kısacası, bira ve zeytin öyle sonradan yakıştırılmış bir ikili değil. Belki üzerine çok düşünülmedi, belki adı konmadı ama zeytin, biranın yanına en çok yakışan eşlikçilerden biri. Bir de zeytinyağı var tabii ama o başka zamanın konusu…